Jakie zmiany w kategorii B nastąpiły od 4 września 2026 roku? Szkoła jazdy „Lauto” z Warszawy informuje, co czeka nowych kierowców

Aktualizacja z 28 października 2026 r.: uzupełniliśmy artykuł o pełny katalog wykroczeń, szczegóły szkolenia po 12 punktach oraz wyjaśnienia dotyczące zielonego listka i limitów prędkości, a także doprecyzowaliśmy zasady dla 17-latków.

Zbyszek rozpoczął kurs w szkole jazdy z Warszawy w wieku 15 lat i 9 miesięcy. Jako 16-latek był dumnym posiadaczem prawka kategorii B1, dzięki któremu mógł zasiąść za kółkiem mikrosamochodu. Oczywiście obowiązywał go stary okres próbny liczący dwa lata, którego warunków przestrzegał, aby nie utracić wymarzonego prawka.

Jego pojazd był zarejestrowany i ubezpieczony, dzięki czemu mógł sunąć ulicami stolicy. Gdy podjeżdżał pod technikum, chłopcy zazdrościli mu, że w tak młodym wieku prowadzi własne mikroauto. Jednak Zbyszek chciał więcej, a mianowicie zasiąść za kółkiem pełnowymiarowego samochodu.

W tym celu na trzy miesiące przed 17. urodzinami wybrał się na kurs na kategorię B, a następnie w dniu urodzin przystąpił do egzaminu w WORD-zie. I tak 4 września 2026 roku zdobył kolejne wymarzone trofeum i zamienił mikrosamochód na pełnowymiarowe auto.

Niestety, ale prawkiem cieszył się tylko jeden dzień…

Zanim wyjaśnimy, dlaczego tak się stało, przedstawimy, na czym polega nowy okres próbny dla kierowców kategorii B oraz czym się różni od poprzedniego.

Jak przebiega pierwszy okres próbny? Szkoła jazdy z Warszawy wyjaśnia, co w tym czasie skutkuje utratą uprawnień

Zacznijmy od pierwszego okresu próbnego, który wszedł w życie na mocy Ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw i obowiązuje przez dwa lata. Dotyczy on sytuacji, gdy prawo jazdy mamy po raz pierwszy w życiu, oraz obejmuje wszystkie kategorie prawka.

Kiedy kierowca utraci uprawnienia w pierwszym okresie próbnym?

• Gdy w ciągu roku od dnia wydania prawka albo uzyskania elektronicznego dokumentu przekroczy 20 punktów karnych.
• Gdy zostanie stwierdzone na mocy prawomocnych rozstrzygnięć, że w ciągu dwóch lat od wydania prawka popełnił jedno przestępstwo przeciw bezpieczeństwu w komunikacji bądź trzykrotnie dopuścił się wykroczeń określonych w Kodeksie wykroczeń.

Decyzja o cofnięciu uprawnień jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego policji i dotyczy każdej podstawowej kategorii prawa jazdy: AM, A1, T, B1 czy B.

Jakie ograniczenia dotyczą 17-latków do ukończenia 18 lat?

• Przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy (nie dłużej niż do ukończenia 18 lat) mogą prowadzić samochód tylko w towarzystwie doświadczonego kierowcy, który siedzi na przednim fotelu pasażera. Taka osoba musi mieć co najmniej 25 lat, posiadać prawo jazdy kategorii B nieprzerwanie od co najmniej 5 lat, nie mieć zakazu prowadzenia pojazdów ani nie mieć go w ciągu ostatnich 5 lat oraz być trzeźwa. Nie musi to być rodzic ani członek rodziny.
• Po upływie 6 miesięcy mogą jeździć samodzielnie, ale do ukończenia 18 lat nie wolno im przewozić osób niepełnoletnich bez takiego opiekuna (w czterokołowcu o masie do 550 kg przewóz niepełnoletnich jest bez ograniczeń).
• Do ukończenia 18 lat mogą korzystać z prawa jazdy kategorii B wyłącznie na terytorium Polski.
• Nie mogą wykonywać transportu drogowego rzeczy, przewozu osób taksówką ani przewozu okazjonalnego.
• Jazda bez wymaganego opiekuna jest traktowana jak prowadzenie pojazdu bez uprawnień.

Jak długo trwa nowy okres próbny? Szkoła jazdy z Warszawy tłumaczy, kiedy może on ulec wydłużeniu

Nowy okres próbny obowiązuje od 4 września 2026 roku i dotyczy tych, którzy od tego dnia uzyskają po raz pierwszy prawo jazdy kategorii B. Wszedł on w życie za sprawą nowelizacji Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdach, dokonanej ustawą z dnia 17 października 2025 r. Okres liczymy od dnia uzyskania uprawnień: przy tymczasowym elektronicznym prawie jazdy w aplikacji mObywatel jest to dzień zdanego egzaminu w WORD-zie, a w pozostałych przypadkach dzień wydania dokumentu. Nie liczy się dopiero odbiór plastikowego prawa jazdy. Osób, które uzyskały kategorię B przed 4 września 2026 roku, nowy okres próbny nie obejmuje.

Zasadniczo trwa on dwa lata (dla osób, które uzyskały uprawnienia po ukończeniu 18 lat) bądź trzy lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia (dla osób, które zdały egzamin w wieku 17 lat). Może on ulec wydłużeniu o kolejne dwa lata, gdy nowy kierowca dwukrotnie dopuści się wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji z ustawowego katalogu, potwierdzonych prawomocnymi rozstrzygnięciami (przyjęty mandat jest prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru). Jeżeli drugie z rozstrzygnięć zapadnie już po zakończeniu okresu próbnego, starosta wyznacza dodatkowy, dwuletni okres próbny.

Które wykroczenia wydłużą okres próbny o kolejne dwa lata?

Katalog jest zamknięty i obejmuje:

• spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym lub kolizji,
• naruszenia wobec pieszych: nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu, niezatrzymanie się, by umożliwić przejście osobie niepełnosprawnej lub mającej widoczne trudności z poruszaniem się, wyprzedzanie na przejściu dla pieszych albo bezpośrednio przed nim, omijanie pojazdu, który zatrzymał się przed przejściem, jazdę wzdłuż drogi dla pieszych lub przejścia dla pieszych,
• prowadzenie pojazdu po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka,
• przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h,
• złamanie zakazu wyprzedzania,
• naruszenie zakazów obowiązujących na przejeździe kolejowym,
• spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa innej osoby poza drogą publiczną, strefą ruchu lub strefą zamieszkania,
• nieprzestrzeganie zasad lub znaków dotyczących pierwszeństwa, na przykład nieustąpienie pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony, tramwajowi, pojazdowi jadącemu z przeciwka podczas skrętu w lewo albo niezatrzymanie się przed znakiem STOP,
• wjazd za sygnalizator na czerwonym świetle,
• niestosowanie się do poleceń i sygnałów osób kierujących ruchem lub uprawnionych do jego kontroli.

Co grozi utratą prawka? Szkoła jazdy z Warszawy wskazuje limity punktów i wykroczenia

Starosta cofa uprawnienia, jeśli w okresie próbnym:

• popełnimy trzy wykroczenia z listy powyżej, potwierdzone prawomocnie,
• popełnimy jedno przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, na przykład spowodujemy katastrofę w ruchu, nie zatrzymamy się do kontroli i uciekniemy albo spowodujemy wypadek, w którym ktoś poniesie trwałe obrażenia,
• będziemy prowadzić pojazd z jakąkolwiek zawartością alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Limit wynosi 0,0‰, więc uprawnienia można stracić nawet przy 0,1‰, choć nie jest to jeszcze wykroczenie,
• (dotyczy kierowców poniżej 18 lat) przewieziemy osobę niepełnoletnią bez wymaganego opiekuna albo wykonamy zakazany transport rzeczy lub przewóz osób.

Po cofnięciu uprawnień trzeba ponownie ukończyć kurs i zdać egzaminy państwowe, a nowy okres próbny liczy się od początku.

Jakie limity punktów karnych występują w nowym okresie próbnym?

• Po przekroczeniu 12 punktów karnych (czyli przy 13 i więcej) trzeba ukończyć praktyczne szkolenie z zagrożeń w ruchu drogowym w ośrodku doskonalenia techniki jazdy. Trwa ono godzinę, odbywa się na płycie poślizgowej i kosztuje 500 zł. Mamy na nie 12 miesięcy od dnia popełnienia wykroczenia, które spowodowało przekroczenie progu. Jeśli prawomocne rozstrzygnięcie zapadnie po upływie 9 miesięcy od wykroczenia, na szkolenie mamy 3 miesiące od jego uprawomocnienia. Informacja o przekroczeniu 12 punktów trafia do starosty i jest widoczna w aplikacji mObywatel.
• Brak szkolenia w terminie oznacza zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące, a nie jego utratę. Uwaga: jazda mimo zatrzymania prawa jazdy skutkuje cofnięciem uprawnień na 5 lat.
• Przekroczenie 20 punktów karnych w pierwszym roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy oznacza cofnięcie uprawnień. Aby je odzyskać, trzeba ponownie odbyć kurs w OSK i zdać egzaminy państwowe.
• W pierwszym roku nie można zmniejszyć liczby punktów szkoleniem redukującym.

Czy trzeba wymienić prawo jazdy po okresie próbnym? Szkoła jazdy z Warszawy wyjaśnia nową ważność dokumentu

To element nowego okresu próbnego, o którym mówi się najmniej, a dla świeżo upieczonego kierowcy ma spore znaczenie praktyczne. Wcześniej sam dokument prawa jazdy nie był w żaden sposób powiązany z okresem próbnym: obowiązywał na standardowych, wieloletnich zasadach niezależnie od tego, czy kierowca dopiero zaczynał jeździć, czy miał już za sobą kilkanaście lat stażu.

Od 4 września 2026 roku jest inaczej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdach prawo jazdy kategorii B uzyskane po raz pierwszy wydaje się na okres próbny, o którym mowa w art. 91 ust. 1. W praktyce ważność dokumentu (przy kategorii B widnieją na nim także AM i B1) wynosi dwa lata dla osób pełnoletnich i maksymalnie trzy lata dla tych, które zdobyły uprawnienia w wieku 17 lat. Po jego upływie trzeba:

• złożyć wniosek o wydanie nowego prawa jazdy w wydziale komunikacji,
• wnieść opłatę za wydanie dokumentu,
• dostarczyć aktualne zdjęcie,
• odebrać nowy dokument, tym razem już bez terminu ważności powiązanego z okresem próbnym.

Co istotne, dotyczy to samego dokumentu, a nie uprawnień do kierowania pojazdem. Jeśli w okresie próbnym nie doszło do żadnych naruszeń, kierowca po prostu wymienia „plastik” na nowy, podobnie jak każdy kierowca robi to po latach ze względu na upływ terminu ważności dokumentu. Warto pilnować terminu: gdy ważność dokumentu upłynie, a policja lub inny organ kontroli ruchu drogowego przekaże informację o zatrzymaniu dokumentu, starosta zatrzymuje prawo jazdy na 3 miesiące.

Czy w okresie próbnym obowiązuje zielony listek i niższe limity prędkości? Szkoła jazdy z Warszawy rozwiewa wątpliwości

Nie. W internecie wciąż krążą informacje o białej naklejce z zielonym liściem klonu na szybie, o limitach 50 km/h w terenie zabudowanym, 80 km/h poza nim i 100 km/h na autostradzie oraz drodze ekspresowej, a także o obowiązkowych kursach między czwartym a ósmym miesiącem od uzyskania prawa jazdy. Takie rozwiązania pojawiały się we wcześniejszych wersjach przepisów, ale nie zostały wprowadzone. Nowy okres próbny nie wymaga oznaczania samochodu, a limity prędkości dla kierowców w okresie próbnym, także 17-latków, są takie same jak dla pozostałych, na autostradach i drogach ekspresowych również. To jednak nie taryfa ulgowa: przekroczenie prędkości o ponad 30 km/h jest wykroczeniem z ustawowego katalogu i liczy się do wydłużenia okresu próbnego.

Podsumowanie. Szkoła jazdy z Warszawy wyjaśnia, czy oba okresy próbne są ze sobą zbieżne

Niech za wyjaśnienie posłuży historia z pierwszego akapitu. Gdy Zbyszek przekroczył progi OSK ze stolicy, szef ośrodka zaprosił go do swego gabinetu, a było to 5 września 2026 roku.

— Chciałem zapisać się na kurs na kategorię B — rzekł chłopak i ze spuszczonym wzrokiem ciągnął dalej: — Wczoraj zrobiłem prawko w moje 17. urodziny i pojechałem z kumplami świętować na mieście. Trochę wypiliśmy, ale moje spożycie mieściło się w normie. Przynajmniej tak mi się wydawało…

— Nie wiedziałeś — zapytał szef OSK — że w nowym okresie próbnym obowiązuje zerowy limit spożycia alkoholu? Oznacza to, że nie możesz wypić nawet minimalnej ilości alkoholu bądź substancji działającej podobnie, bo ten limit wynosi 0,0 g/l we krwi oraz 0,0 mg/l w wydychanym powietrzu.

— No właśnie w poprzedniej szkole, gdzie robiłem prawko, mi tego nie powiedzieli. Myślałem, że wszystko robię dobrze, bo jechałem z bratem, który ma 25 lat i uprawnienia od pięciu… A tu taka niespodzianka… Czy dobrze rozumiem, że oba okresy próbne na siebie nachodzą i do 20. roku życia nadal będzie mnie obowiązywał nowy okres, gdy ponownie zrobię prawko na kategorię B?

— Dokładnie tak jest, jak powiedziałeś. Dodam tylko, że w nowym okresie występują wykroczenia, których nie wymienia pierwszy. W zasadzie mamy do czynienia z błędem legislacyjnym, bo nie ujednolicono obu okresów próbnych. Zatem może się zdarzyć, że w niektórych przypadkach wydziały komunikacji wydadzą sprzeczne interpretacje przepisów. Tak czy inaczej, jeśli chcesz ponownie zasiąść za kółkiem swojego samochodu, musisz się zapisać na kurs. Oczywiście zapraszam do naszej szkoły jazdy „Lauto” z Warszawy, a potem nie pozostaje nic innego, jak ponownie przystąpić do egzaminu na kategorię B.

Zaczynasz kurs kategorii B w Warszawie?

Nowy okres próbny sprawia, że dobre przygotowanie za kółkiem liczy się jeszcze bardziej niż wcześniej. W OSK Lauto teorię prowadzimy online, a jazdy realnymi trasami egzaminacyjnymi WORD Bemowo i WORD Odlewnicza. Terminy i ceny znajdziesz w zakładkach Kursy i Cennik, a zapisać się możesz online.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdach: art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b (ważność prawa jazdy kategorii B uzyskanego po raz pierwszy), art. 91 i 92 (okres próbny, jego przedłużenie i katalog wykroczeń), art. 102 i 103 (zatrzymanie prawa jazdy i cofnięcie uprawnień).

Ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1676).

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 sierpnia 2026 r. w sprawie praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym (Dz.U. 2026 poz. 1118).

Źródła:

Ustawa o kierujących pojazdach, art. 13 (okresy ważności prawa jazdy)

Przewodnik dla nowych kierowców kat. B od 4 września 2026 r. (Warszawa 19115)

Autoblog: Wyjaśniamy okres próbny

Bezprawnik: Okres próbny od 4 września, 0,0 promila, 12 punktów i 500 zł