Od 4 września 2026 roku nowi kierowcy kategorii B podlegają nowemu okresowi próbnemu: zerowa tolerancja dla alkoholu, limity punktów karnych i możliwość wydłużenia okresu o kolejne dwa lata. Tłumaczymy zasady na przykładzie 17-letniego Zbyszka.
Zbyszek rozpoczął kurs w szkole jazdy z Warszawy w wieku 15 lat i 9 miesięcy. Jako 16-latek był dumnym posiadaczem prawka kategorii B1, dzięki któremu mógł zasiąść za kółkiem mikrosamochodu. Oczywiście obowiązywał go stary okres próbny liczący dwa lata, którego warunków przestrzegał, aby nie utracić wymarzonego prawka.
Jego pojazd był zarejestrowany i ubezpieczony, dzięki czemu mógł sunąć ulicami stolicy. Gdy podjeżdżał pod technikum, chłopcy zazdrościli mu, że w tak młodym wieku prowadzi własne microauto. Jednak Zbyszek chciał więcej, a mianowicie zasiąść za kółkiem pełnowymiarowego samochodu.
W tym celu na trzy miesiące przed 17. urodzinami wybrał się na kurs na kategorię B, a następnie w dniu urodzin przystąpił do egzaminu w WORD-zie. I tak 4 września 2026 roku zdobył kolejne wymarzone trofeum i zamienił mikrosamochód na pełnowymiarowe auto.
Niestety, ale prawkiem cieszył się tylko jeden dzień…
Zanim wyjaśnimy, dlaczego tak się stało, przedstawimy, na czym polega nowy okres próbny dla kierowców kategorii B oraz czym się różni od poprzedniego.
Jak przebiega pierwszy okres próbny? Szkoła jazdy z Warszawy wyjaśnia, co w tym czasie skutkuje utratą uprawnień
Zacznijmy od pierwszego okresu próbnego, który wszedł w życie na mocy Ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw i obowiązuje przez dwa lata. Dotyczy on sytuacji, gdy prawo jazdy mamy po raz pierwszy w życiu, oraz obejmuje wszystkie kategorie prawka.
Kiedy kierowca utraci uprawnienia w pierwszym okresie próbnym?
- Gdy w ciągu roku od dnia wydania prawka albo uzyskania elektronicznego dokumentu przekroczy 20 punktów karnych.
- Gdy zostanie stwierdzone na mocy prawomocnych rozstrzygnięć, że w ciągu dwóch lat od wydania prawka popełnił jedno przestępstwo przeciw bezpieczeństwu w komunikacji bądź trzykrotnie dopuścił się wykroczeń określonych w Kodeksie wykroczeń.
- Decyzja o cofnięciu uprawnień jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego policji i dotyczy każdej podstawowej kategorii prawa jazdy: AM, A1, T, B1 czy B.
Jakie ograniczenia dotyczą 17-latków aż do pełnoletności?
- Muszą jeździć z przynajmniej 25-letnią osobą, która od minimum pięciu lat posiada prawko kategorii B i nie jest obarczona zakazem prowadzenia pojazdów.
- Nie wolno im przewozić osób niepełnoletnich, jeśli w samochodzie nie ma wspomnianego opiekuna.
- Mogą prowadzić pojazd tylko na terytorium Polski.
- Nie mogą świadczyć zarobkowych usług przewozu osób bądź rzeczy.
Jak długo trwa nowy okres próbny? Szkoła jazdy z Warszawy tłumaczy, kiedy może on ulec wydłużeniu
Nowy okres próbny obowiązuje od 4 września 2026 roku i dotyczy tych, którzy od tego dnia uzyskają po raz pierwszy prawo jazdy kategorii B. Wszedł on w życie za sprawą aktualizacji Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Za jego początek przyjmujemy dzień, kiedy odbierzemy prawko fizyczne bądź gdy zdamy egzamin w WORD-zie i uzyskamy tymczasowy dokument potwierdzający to.
Zasadniczo czas ten będzie trwał dwa lata (osoby pełnoletnie) bądź maksymalnie trzy lata (osoby niepełnoletnie, ale tylko do osiągnięcia przez nie 20. roku życia). Jednak może on ulec wydłużeniu o kolejne dwa lata, gdy nowy kierowca dwukrotnie dopuści się poważnych wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, potwierdzonych mandatami bądź prawomocnymi wyrokami sądu.
Które wykroczenia wydłużą okres próbny o kolejne dwa lata?
- Przejechanie na czerwonym świetle.
- Przekroczenie prędkości o przeszło 30 km/h.
- Spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
- Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu.
- Nieustąpienie pierwszeństwa na skrzyżowaniu pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony.
- Nieustąpienie pierwszeństwa pojazdowi jadącemu na wprost z kierunku przeciwnego bądź skręcającemu w prawo, gdy my skręcamy w lewo.
- Nieustąpienie pierwszeństwa tramwajowi.
- Nieustąpienie pierwszeństwa, gdy kierunki przecinają się poza skrzyżowaniem.
- Utrudnianie bądź tamowanie ruchu na drodze publicznej, w strefie ruchu czy zamieszkania.
Co grozi utratą prawka? Szkoła jazdy z Warszawy wskazuje limity punktów i wykroczenia
Otóż jeśli popełnimy nie dwa, a trzy wykroczenia z listy powyżej, to zostaną nam cofnięte uprawnienia. Jednak niekiedy wystarczy jedno przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, aby pożegnać się z prawkiem.
- Prowadzenie po spożyciu jakiejkolwiek ilości alkoholu bądź substancji działającej podobnie.
- Spowodowanie katastrofy w ruchu.
- Niezatrzymanie się do kontroli i ucieczka.
- Spowodowanie wypadku, w którym ktoś poniósł trwałe obrażenia.
Jakie limity punktów karnych występują w nowym okresie próbnym?
- Po przekroczeniu 12 punktów karnych trzeba w ciągu roku odbyć płatne (maksymalnie 500 zł) godzinne szkolenie praktyczne w Ośrodku Doskonalenia Techniki Jazdy. Brak szkolenia oznacza utratę prawa jazdy.
- Przekroczenie 20 punktów karnych w pierwszym roku tego okresu oznacza automatyczną utratę wszystkich kategorii prawa jazdy. Aby je odzyskać, trzeba ponownie odbyć kursy w OSK i zdać egzaminy państwowe.
Czy trzeba wymienić prawo jazdy po okresie próbnym? Szkoła jazdy z Warszawy wyjaśnia nową ważność dokumentu
To element nowego okresu próbnego, o którym mówi się najmniej, a dla świeżo upieczonego kierowcy ma spore znaczenie praktyczne. Wcześniej sam dokument prawa jazdy nie był w żaden sposób powiązany z okresem próbnym — obowiązywał na standardowych, wieloletnich zasadach niezależnie od tego, czy kierowca dopiero zaczynał jeździć, czy miał już za sobą kilkanaście lat stażu.
Od 4 września 2026 roku jest inaczej. Fizyczna ważność prawa jazdy w zakresie kategorii AM, B1 i B została dopasowana do długości nowego okresu próbnego, czyli wynosi dwa lata dla osób pełnoletnich i maksymalnie trzy lata dla tych, które zdobyły uprawnienia w wieku 17 lat. Po jego upływie trzeba:
- złożyć wniosek o wydanie nowego prawa jazdy w wydziale komunikacji,
- wnieść opłatę za wydanie dokumentu,
- dostarczyć aktualne zdjęcie,
- odebrać nowy dokument, tym razem już bez terminu ważności powiązanego z okresem próbnym.
Co istotne, dotyczy to wyłącznie samego dokumentu, a nie uprawnień do kierowania pojazdem. Jeśli w okresie próbnym nie doszło do żadnych naruszeń, kierowca po prostu wymienia „plastik” na nowy — podobnie jak każdy kierowca robi to po latach ze względu na upływ terminu ważności zdjęcia.
Podsumowanie. Szkoła jazdy z Warszawy wyjaśnia, czy oba okresy próbne są ze sobą zbieżne
Niech za wyjaśnienie posłuży historia z pierwszego akapitu. Gdy Zbyszek przekroczył progi OSK ze stolicy, szef ośrodka zaprosił go do swego gabinetu, a było to 5 września 2026 roku.
— Chciałem zapisać się na kurs na kategorię B — rzekł chłopak i ze spuszczonym wzrokiem ciągnął dalej: — Wczoraj zrobiłem prawko w moje 17. urodziny i pojechałem z kumplami świętować na mieście. Trochę wypiliśmy, ale moje spożycie mieściło się w normie. Przynajmniej tak mi się wydawało…
— Nie wiedziałeś — zapytał szef OSK — że w nowym okresie próbnym obowiązuje zerowy limit spożycia alkoholu? Oznacza to, że nie możesz wypić nawet minimalnej ilości alkoholu bądź substancji działającej podobnie, bo ten limit wynosi 0,0 g/l we krwi oraz 0,0 mg/l w wydychanym powietrzu.
— No właśnie w poprzedniej szkole, gdzie robiłem prawko, mi tego nie powiedzieli. Myślałem, że wszystko robię dobrze, bo jechałem z bratem, który ma 25 lat i uprawnienia od pięciu… A tu taka niespodzianka… Czy dobrze rozumiem, że oba okresy próbne na siebie nachodzą i do 20. roku życia nadal będzie mnie obowiązywał nowy okres, gdy ponownie zrobię prawko na kategorię B?
— Dokładnie tak jest, jak powiedziałeś. Dodam tylko, że w nowym okresie występują wykroczenia, których nie wymienia pierwszy. W zasadzie mamy do czynienia z błędem legislacyjnym, bo nie ujednolicono obu okresów próbnych. Zatem może się zdarzyć, że w niektórych przypadkach wydziały komunikacji wydadzą sprzeczne interpretacje przepisów. Tak czy inaczej, jeśli chcesz ponownie zasiąść za kółkiem swojego samochodu, musisz się zapisać na kurs. Oczywiście zapraszam do naszej szkoły jazdy „Lauto” z Warszawy, a potem nie pozostaje nic innego, jak ponownie przystąpić do egzaminu na kategorię B.
Zaczynasz kurs kategorii B w Warszawie?
Nowy okres próbny sprawia, że dobre przygotowanie za kółkiem liczy się jeszcze bardziej niż wcześniej. W OSK Lauto teorię prowadzimy online, a jazdy realnymi trasami egzaminacyjnymi WORD Bemowo i WORD Odlewnicza. Terminy i ceny znajdziesz w zakładkach Kursy i Cennik, a zapisać się możesz online.