Od 3 marca 2026 r. prawo jazdy kategorii B można zdobyć już w wieku 17 lat, ale przez pierwsze miesiące trzeba jeździć z opiekunem. Kategoria B zawiera jednak także uprawnienia AM i B1 — i tu obowiązek opiekuna już nie obowiązuje. Wyjaśniamy, jakim pojazdem 17-latek pojedzie samodzielnie.
Pytanie czytelnika
Wiem, że od 3 marca 2026 r. kategorię B można zdobyć już w wieku 17 lat, ale przez pewien czas trzeba wtedy jeździć z opiekunem. Prawo jazdy kategorii B zawiera jednak w sobie również kategorie AM i B1. Czy w takim razie, mając 17 lat i samą kategorię B, mogę jeździć pojazdami z kategorii AM i B1 — na przykład motorowerem, lekkim czterokołowcem czy mikrosamochodem — bez opiekuna?
Odpowiedź: kiedy 17-latek jeździ bez opiekuna
Tak — i to jeden z ciekawszych aspektów nowych przepisów. Kategoria B automatycznie obejmuje uprawnienia kategorii AM i B1. 17-latek zdaje jeden egzamin państwowy — na kategorię B — a w dokumencie prawa jazdy pojawiają się dodatkowo kody B1 oraz AM.
Kluczowe jest to, jakim pojazdem się jedzie, a nie sam fakt posiadania kategorii B przez osobę niepełnoletnią:
- Samochód osobowy (właściwa kategoria B) — obowiązkowa jazda z wyznaczonym opiekunem przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy, nie dłużej jednak niż do 18. urodzin. W dokumencie widnieje wtedy kod ograniczenia 65.
- Motorower lub lekki czterokołowiec (kategoria AM — masa do 350 kg, prędkość do 45 km/h) — 17-latek prowadzi całkowicie samodzielnie, bez opiekuna.
- Czterokołowiec / mikrosamochód (kategoria B1 — masa własna do 400 kg przy przewozie osób lub 550 kg przy przewozie towarów, moc silnika do 15 kW) — również samodzielnie, bez opiekuna.
Obowiązek opiekuna dotyczy pojazdu, nie wieku kierowcy
Innymi słowy: obowiązek jazdy z opiekunem jest przypisany do prowadzenia pojazdu samochodowego w rozumieniu kategorii B, a nie do wieku kierowcy jako takiego. Tymi samymi pojazdami AM i B1, którymi samodzielnie może jeździć 16-latek posiadający tylko kategorię B1, może więc prowadzić bez opiekuna także 17-latek, który zdobył te uprawnienia „przy okazji” zdawania na pełną kategorię B.
Od ilu lat kurs, a od ilu samodzielna jazda — ściąga
Dla porządku zbieramy wszystkie granice wieku w jednym miejscu, bo przepisy rozróżniają start kursu, egzamin i samodzielne prowadzenie:
- Kurs kat. B — rozpoczniesz 3 miesiące przed 17. urodzinami, za pisemną zgodą rodzica lub opiekuna.
- Egzamin państwowy — przystąpisz od 17. roku życia.
- Samochód osobowy (kat. B) — samodzielnie dopiero od 18 lat; od 17 do 18 lat jeździsz z wyznaczonym opiekunem (kod 65).
- Motorower i lekki czterokołowiec (kat. AM) — samodzielnie już od 14 lat (za zgodą rodzica do pełnoletności).
- Mikrosamochód (kat. B1) — samodzielnie od 16 lat.
- Poza Polską — prawo jazdy wydane 17-latkowi działa tylko w kraju do 18. urodzin.
Warto pamiętać: pozostałe ograniczenia dla 17-latka
Poza kwestią opiekuna, 17-latka z kategorią B obowiązują też inne ograniczenia — prawo jazdy ważne wyłącznie na terytorium Polski do 18. urodzin, limit 0,0‰ alkoholu oraz wydłużony, 3-letni okres próbny (nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia). Te ograniczenia dotyczą jednak jazdy samochodem osobowym, a nie pojazdów AM czy B1.
Przepisy dotyczące prawa jazdy dla 17-latków weszły w życie 3 marca 2026 r. i wciąż są doprecyzowywane, więc przed podjęciem decyzji warto zweryfikować aktualny stan prawny — np. w WORD-zie lub u instruktora nauki jazdy.
Kurs kat. B dla 17-latka w Warszawie
W OSK Lauto na kurs kategorii B możesz zapisać się na 3 miesiące przed 17. urodzinami, za pisemną zgodą rodzica lub opiekuna. Sprawdź cennik kursów, terminarz zajęć teoretycznych i zapisz się online — resztę formalności (PKK, badania) przejdziemy z Tobą krok po kroku.